Jak Ukraińcy spędzą Boże Narodzenie 2023? Data się zmienia, ale tradycje pozostają

Jak Ukraińcy spędzą Boże Narodzenie 2023? Data się zmienia, ale tradycje pozostają

Dodano: 
Choinka na Placu Sofijskim w Kijowie, 6 grudnia 2023 r.
Choinka na Placu Sofijskim w Kijowie, 6 grudnia 2023 r. Źródło: Shutterstock / paparazzza
Ukraińcy obchodzą Boże Narodzenie według dwóch różnych kalendarzy: gregoriańskiego, 25 grudnia i juliańskiego, 7 stycznia. W tym roku większość będzie obchodziła święta w te dni, co w Polsce. Jakie tradycje towarzyszą Bożemu Narodzeniu w Ukrainie?

1 września 2023 r. Ukraińska Cerkiew Prawosławna i Ukraińska Cerkiew Greckokatolicka oficjalnie przeszły na nowy kalendarz gregoriański, w związku z czym zmieniły się daty wielu świąt kościelnych. Oznacza to, że od 2023 r. Ukraińcy i Polacy będą obchodzić Boże Narodzenie razem, tego samego dnia – 25 grudnia. Decyzja o przejściu na kalendarz gregoriański była podyktowana symbolicznym odcięciem się od patriarchatu moskiewskiego w kontekście rosyjskiej wojny w Ukrainie.

Tradycje bożonarodzeniowe w Ukrainie. Kutia, diduch i kolędnicy

Choć data się zmienia, zwyczaje jednoczące chrześcijan nie. W Ukrainie istnieje wiele tradycji związanych z Bożym Narodzeniem. Post bożonarodzeniowy, jeden z najdłuższych w roku, rozpoczyna się 40 dni przed świętami. Podczas postu nie można jeść produktów mięsnych, mleka, jajek, sera, produktów mlecznych i masła. Boże Narodzenie poprzedza Wigilia, która obchodzona jest 24 grudnia. Wcześniej wieczerza wigilijna przypadała na 6 stycznia. Na świątecznym stole w tym dniu znajduje się 12 chudych potraw. Istnieje kilka wersji dotyczących znaczenia tej liczby: według jednej jest to liczba apostołów, a według innej liczba miesięcy w roku.

Głównym daniem na ukraińskiej Wigilii jest kutia, którą przygotowuje się z gotowanej pszenicy zmieszanej z makiem i miodem, orzechami włoskimi i rodzynkami. Po uczcie rodzina zwyczajowo zabiera kolację do rodziców chrzestnych. Następnie wraca do domu, aby spędzić świąteczny poranek ze swoimi rodzinami. Po południu, w pierwszy dzień świąt, rodziny mogą odwiedzić dziadków, którzy mieszkają osobno, lub innych krewnych.

Tradycyjnym elementem dekoracji domu na Boże Narodzenie jest diduch – rodzinny talizman, symbol dobrobytu i bogactwa. Jest to snop pszenicy przewiązany wstążką. Uważa się, że w te święta nasi przodkowie powracają, aby w duchowym wymiarze spędzić czas ze swoimi rodzinami. Od wieczora poprzedzającego 6 stycznia (obecnie 24 grudnia) w Ukrainie kolędnicy chodzą od drzwi do drzwi, śpiewając świąteczne piosenki z wielką gwiazdą w rękach.

W zamian za śpiewanie piosenek właściciele domów obdarowują ich słodyczami lub nagradzają pieniędzmi. Zgodnie z tradycją, im więcej kolędników przyjdzie do domu, tym więcej dobrobytu i bogactwa będzie miała rodzina w nadchodzącym roku.

Wróżenie w święta: Dozwolone czy nie?

W Ukrainie istnieje również długa tradycja wróżenia w Wigilię. Niektórzy uważają, że wróżby w święta są zabronione, podczas gdy inni wierzą, że mogą one pomóc poznać przyszłość. W tym dniu ukraińskie dziewczęta chcą dowiedzieć się, jak szybko wyjdą za mąż i jakie będzie imię przyszłego pana młodego. Sny, które przyśnią się nam od 6 do 7 stycznia również są uważane za prorocze.

Rankiem 25 grudnia Ukraińcy pójdą do kościoła na modlitwę bożonarodzeniową, a następnie zgromadzą się przy rodzinnym stole z bliskimi. Więcej o obchodach Bożego Narodzenia w Polsce i w Ukrainie pisaliśmy tutaj.

Czytaj też:
„Wideo-słownik”. Jak złożyć świąteczne życzenia? Oto kilka sposobów
Czytaj też:
Quiz. Jak Polacy obchodzą Święta Bożego Narodzenia?

Powyższy artykuł, którego autorem jest Kateryna Orda dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Fundacji Tygodnika Wprost. Utwór powstał w ramach zadania publicznego zleconego przez Prezesa Rady Ministrów. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji i o posiadaczach praw.

Pomoc Ukrainie

Projekt www.wprostukraine.eu został sfinansowany w kwocie 4 030 296,40 zł (słownie cztery miliony trzydzieści tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt sześć złotych i czterdzieści groszy), co stanowi 79,74% wartości zadania publicznego, przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów w ramach zadania publicznego „Pomoc ukraińskim dziennikarzom i społeczności ukraińskiej w Polsce – popularyzacja wiedzy i budowanie świadomości społecznej uchodźców z Ukrainy”, realizowanego pod nazwą „ETAP 3 Projektu – Pomoc Ukrainie”. Całkowity koszt zadania publicznego stanowi sumę kwot dotacji i środków, wynosi łącznie 5 054 597,40 zł (słownie: pięć milionów pięćdziesiąt cztery tysiące pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych i czterdzieści groszy). Dotacja KRPM została udzielona na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Inicjatywa ufundowana przez Fundację Tygodnika WPROST w ramach programu: Pomoc ukraińskim dziennikarzom