Prawne aspekty wynajmu mieszkania w Polsce. Ekspertka radzi

Prawne aspekty wynajmu mieszkania w Polsce. Ekspertka radzi

Dodano: 
Mieszkanie
Mieszkanie Źródło: Unsplash
Natalia Poliach, adwokat i prawnik biznesowy w Polsce, w rozmowie z Wprost Ukraina opowiedziała o wymogach prawnych i niuansach dotyczących wynajmu mieszkania. Znajomość przepisów pozwoli czytelnikom uniknąć potencjalnych problemów prawnych związanych z tym procesem, zarówno po stronie najemcy, jak i wynajmującego.

Anastazja Oleksijenko, Wprost Ukraina: Jakie aspekty prawne są ważne przy podpisywaniu umowy najmu mieszkania w Polsce?

Natalia Poliach, adwokat i prawnik biznesowy: Istotnymi warunkami takiej umowy są zazwyczaj dane stron umowy (najemcy, czyli osoby, która się wprowadzi do mieszkania i wynajmującego, czyli właściciela lub zarządcy), przedmiot umowy – w tym przypadku wynajem mieszkania pod odpowiednim adresem, prawa i obowiązki stron, okres obowiązywania umowy najmu, podstawy jej rozwiązania i na końcu, oczywiście, podpisy obu stron.

Jak najemca może chronić swoje prawa przy podpisywaniu umowy najmu?

Najlepszym sposobem na ochronę praw najemcy jest podpisanie umowy najmu po wcześniejszym przeczytaniu jej przez prawnika, który pomoże zrozumieć wszystkie warunki zawarte w umowie. Można również wprowadzić pewne poprawki do umowy, uwzględniając interesy najemcy. Ważnym dokumentem jest również protokół zdawczo-odbiorczy mieszkania, w którym zostaną określone wszelkie usterki mieszkania po przeglądzie. Udokumentowanie usterek w mieszkaniu będzie również dowodem na korzyść najemcy, dlatego warto być uważnym i zadbać o ochronę swoich praw i interesów w ten sposób.

Jak rozstrzygane są kwestie prawne związane ze zmianami warunków najmu w trakcie jego trwania?

Jeśli chcesz, aby wasze ustalenia jako stron w umowie najmu były prawidłowo udokumentowane, powinniście przestrzegać pisemnego sporządzenia dokumentu znanego jako aneks do umowy.

Jakie są wymogi prawne dotyczące sporządzania umowy najmu i niezbędnych dokumentów?

Najważniejszą kwestią jest sprawdzenie właściciela lub właścicieli danego lokalu (mieszkania), ponieważ istnieje ryzyko podpisania umowy najmu mieszkania z osobą, która nie ma do tego prawa lub ma tylko częściowe prawa z powodu obecności innego współwłaściciela. Sprawdzenie właścicieli mieszkania jest możliwe tylko przy dostępie do informacji o numerze tzw. księgi wieczystej lub odpowiedniego adresu mieszkania.

Jakie środki prawne można zastosować, aby zapobiec sporom przy zawieraniu umowy?

Warto starannie sprecyzować wszystkie warunki umowy i koniecznie ją przeczytać przed podpisaniem. Dobrze, jeśli prawnik wcześniej zapoznał się z umową i omówił wszystkie „ukryte trudności”.

Jak jest określana rola i obowiązki stron w relacjach związanych z kaucją?

Kaucja jest definiowana prawnie jako kaucja zwrotna. Oznacza to, że wynajmujący, czyli właściciel mieszkania, które wynajmujesz, zgodnie z prawem, musi ją zwrócić. Przy standardowym wynajmie nie może ona przekroczyć dwunastokrotności czynszu. Przy wynajmie okazjonalnym (najem okazjonalny) i instytucjonalnym (najem instytucjonalny) – sześciokrotności czynszu.

Jednak istnieją sytuacje, gdy kaucja nie podlega zwrotowi. Najczęściej zwrot kaucji jest uregulowany w umowie najmu (wynajmu). Ponadto umowa reguluje podstawy niewykonania lub częściowego zwrotu kaucji, ponieważ jej głównym celem jest ochrona interesów właściciela mieszkania w przypadkach, gdy najemca wyrządzi szkody w wynajmowanym mieszkaniu lub nie chce spełniać warunków umowy i na przykład opuszcza pomieszczenie przed zakończeniem ważności umowy. Niemniej jednak, pomimo warunków określonych w umowie, warto pamiętać o przepisach prawa. Reguluje je ustawa o ochronie praw lokatorów. Zgodnie z ustawą kaucja powinna być zwrócona najemcy nie później niż 30 dni od rozwiązania umowy.

Jakie są prawne mechanizmy przewidziane dla zwrotu lub zatrzymania kaucji?

Zwrot kaucji jest obowiązkowy zgodnie ze wspomnianą ustawą. Jednak w niektórych sytuacjach najemca nie otrzyma kaucji. Może to dotyczyć takich przypadków, jak:

  • zniszczenie wynajmowanego mieszkania (z wyjątkiem jego normalnego zużycia);
  • opuszczenia mieszkania przed zakończeniem umowy;
  • podnajmowania mieszkania bez zgody właściciela;
  • potraktowania kaucji jako czynszu za ostatni miesiąc najmu, zgodnie z porozumieniem stron.

Jak przebiega proces zwrotu kaucji zgodnie z polskim prawem?

Zwrot kaucji może odbywać się poprzez przelew środków na rachunek bankowy najemcy; w formie gotówki, z potwierdzeniem od najemcy o otrzymaniu kwoty kaucji, lub zgodnie z umową, między najemcą a właścicielem w przypadku uzgodnienia przeprowadzenia określonych napraw na koszt najemcy (na przykład malowanie ścian) i późniejszego zwrotu kwoty kaucji najemcy.

Jak uniknąć trudności prawnych związanych ze zwrotem czynszu po zakończeniu okresu najmu?

Aby wynajmujący nie miał żadnych wątpliwości co do stanu mieszkania i zwrotu kaucji, najemca powinien podjąć następujące kroki:

  • Przygotuj mieszkanie przed jego opuszczeniem. Upewnij się, że wszystkie naprawy i prace dekoracyjne są w takim samym stanie jak przed wyjazdem. Jeśli występują drobne uszkodzenia, ważne jest, aby je naprawić lub negocjować z właścicielem;
  • Zachowaj dowód stanu mieszkania, a mianowicie zdjęcia mieszkania przed wyjazdem. W przypadku sporów z właścicielem, będziesz miał na czym się oprzeć, udowadniając stan, w jakim opuściłeś mieszkanie;
  • Przygotuj i/lub podpisz protokół odbioru mieszkania;
  • Napisz pisemne oświadczenie do właściciela o zamiarze zwrotu kaucji, wskazując numer konta do zwrotu takich środków oraz termin, w którym właściciel apartamentu powinien zwrócić kaucję w przypadku bezprawnego opóźnienia w jej zwrocie;
  • Należy zachować dowód wysłania wniosku do właściciela.

Jakie gwarancje prawne i obowiązki zapewnia najemcom prawo w Polsce? Jak rozwiązywane są konflikty prawne pomiędzy najemcą a wynajmującym?

Aby uniknąć problemów ze zwrotem kaucji, należy przede wszystkim zawrzeć umowę najmu mieszkania na papierze – po jednym egzemplarzu dla każdej ze stron. Wszelkie ustne lub telefoniczne uzgodnienia stawiają najemcę w niekorzystnej sytuacji, zwłaszcza jeśli wpłacił kaucję wynajmującemu i nie otrzymał żadnego potwierdzenia tego faktu.

Po drugie, powinieneś również podpisać protokół (akt przyjęcia i przekazania mieszkania), który szczegółowo opisuje jego stan, odczyty liczników oraz listę mebli i urządzeń, które się w nim znajdują.

Wynajmujący może jednak odmówić zwrotu czynszu bez ważnego i uzasadnionego powodu. W takim przypadku należy wysłać pismo z żądaniem zwrotu kaucji. Jeśli nadal nie otrzymałeś kaucji, jedynym sposobem jest złożenie pozwu w sądzie w celu odzyskania kwoty.

Jak najemca może się chronić przed nieprzewidzianym wzrostem kosztów najmu?

Jeśli chodzi o ochronę najemcy przed nieprzewidzianym wzrostem kosztów najmu, można to uregulować w umowie. Na przykład, umowa może zawierać postanowienia, które zakazują zmiany opłaty najmu przez określony okres lub ograniczają maksymalną stawkę zmiany. Jednak takie ograniczenia powinny być odpowiednio sformułowane i uwzględniać obowiązujące przepisy prawa oraz akty wykonawcze regulujące stosunki najmu. Zazwyczaj, zgodnie z normami prawodawczymi, opłata najmu może wzrastać co roku zgodnie z oficjalnym wskaźnikiem inflacji (proporcjonalnie do wzrostu tego wskaźnika procentowego).

Jakie są prawne możliwości odmowy przedłużenia umowy najmu przed jej zakończeniem? Jakie są skutki takich decyzji dla kaucji i innych aspektów umowy najmu?

Przy zerwaniu umowy najmu przed zakończeniem okresu jej obowiązywania obowiązują pewne aspekty prawne i konieczność spełnienia określonych warunków:

  • Powiadomienie o zerwaniu umowy. Najemca musi powiadomić wynajmującego o swojej decyzji o zerwaniu umowy najmu na piśmie. Zazwyczaj powinno to być zrobione z wyprzedzeniem;
  • Najemca może być zobowiązany do zapłaty odszkodowania wynajmującemu za straty związane z przedwczesnym zerwaniem umowy (jeśli nie przewiduje tego umowa). Odszkodowanie to może obejmować obowiązek uregulowania opłaty najmu do końca okresu określonego w umowie lub utratę całej kwoty kaucji. Istnieją również przypadki, gdy za porozumieniem z właścicielem, najemca chcący zerwać umowę, może znaleźć innego zainteresowanego tym mieszkaniem. W ten sposób minimalizuje finansowe i czasowe straty właściciela podczas wynajmowania lokalu. Dzięki temu najemca może zachować swoje środki w postaci kaucji.

Jakie aspekty prawne są istotne dla cudzoziemców wynajmujących mieszkanie w Polsce?

Prawo w Polsce w tym przypadku dotyczy zarówno obywateli kraju, jak i cudzoziemców. Jednak właściciele przy wynajmowaniu mieszkania cudzoziemcowi starają się zabezpieczyć i najczęściej używają odrębnego rodzaju umowy najmu, znanego jako najem okolicznościowy (umowa najmu okazjonalnego). Zgodnie z nim umowa wymaga, aby najemca dostarczył dokument potwierdzający zgodę na dobrowolne opuszczenie mieszkania i podanie adresu zamieszkania w Polsce w przypadku zerwania umowy najmu. Szczególnie istotne jest to dla rodzin z dziećmi, ponieważ zgodnie z prawem zakazane jest wykwaterowanie rodziny z niepełnoletnimi dziećmi „na ulicę” przed podjęciem odpowiedniej decyzji sądu, nawet w przypadku braku uiszczania opłat za najem.

Jak uniknąć trudności prawnych i przestrzegać prawa przy wynajmowaniu mieszkania dla cudzoziemców?

Najlepszym sposobem jest skorzystanie z usług doświadczonego pośrednika nieruchomości i skonsultowanie się z kompetentnym prawnikiem. Z mojego doświadczenie wynika, że było wiele sytuacji, w których konsultacja z prawnikiem pomagała klientowi uniknąć finansowych ryzyk i strat.

instagramCzytaj też:
Autorska praca dyplomowa w Polsce. Jak uniknąć plagiatu?

Opracowała: Anastazja Oleksijenko
Źródło: Wprost
Powyższy artykuł, którego autorem jest Anastazja Oleksijenko dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Fundacji Tygodnika Wprost. Utwór powstał w ramach zadania publicznego zleconego przez Prezesa Rady Ministrów. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji i o posiadaczach praw.

Pomoc Ukrainie

Projekt www.wprostukraine.eu został sfinansowany w kwocie 4 030 296,40 zł (słownie cztery miliony trzydzieści tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt sześć złotych i czterdzieści groszy), co stanowi 79,74% wartości zadania publicznego, przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów w ramach zadania publicznego „Pomoc ukraińskim dziennikarzom i społeczności ukraińskiej w Polsce – popularyzacja wiedzy i budowanie świadomości społecznej uchodźców z Ukrainy”, realizowanego pod nazwą „ETAP 3 Projektu – Pomoc Ukrainie”. Całkowity koszt zadania publicznego stanowi sumę kwot dotacji i środków, wynosi łącznie 5 054 597,40 zł (słownie: pięć milionów pięćdziesiąt cztery tysiące pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych i czterdzieści groszy). Dotacja KRPM została udzielona na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Inicjatywa ufundowana przez Fundację Tygodnika WPROST w ramach programu: Pomoc ukraińskim dziennikarzom