Jakich zmian w Polsce powinni spodziewać się Ukraińcy? Polski rząd podjął decyzję

Jakich zmian w Polsce powinni spodziewać się Ukraińcy? Polski rząd podjął decyzję

Dodano: 
Uchodżców z Ukrainy przyjmują wolontariusze
Uchodżców z Ukrainy przyjmują wolontariusze Źródło: Shutterstock / Maksym Szyda
Zaktualizowanie przepisów dotyczących pobytu w ośrodkach dla uchodźców, zasad przekraczania granic, wzmocnienie kontroli nad świadczeniami socjalnymi oraz warunków uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy. Co się zmieni dla Ukraińców w Polsce po podpisaniu ustawy?

W piątek, 13 stycznia, Sejm RP przyjął poprawki do specjalnej ustawy o pomocy dla Ukraińców. Dzień wcześniej Senat przyjął projekt zmian przygotowany przez Sejm i wniósł własne poprawki. Po drugim rozpatrzeniu Sejm odrzucił prawie wszystkie propozycje senatorów. Teraz zaktualizowana ustawa czeka na podpis prezydenta i wtedy zmiany wejdą w życie.

Zmiany w zasadach pobytu w ośrodkach dla uchodźców

Po wprowadzeniu i zatwierdzeniu zmian, od marca 2023 roku uchodźcy z Ukrainy będą mieli prawo do bezpłatnego zakwaterowania przez 120 dni po przekroczeniu polskiej granicy. Po tym okresie obywatele Ukrainy są zobowiązani do uzyskania numeru PESEL i pokrycia części kosztów utrzymania.

Prawo dotyczy również tych osób, które są w Polsce od dawna i nadal mieszkają za darmo w ośrodkach dla uchodźców. Od marca 2023 roku obywatele Ukrainy, którzy przebywają w Polsce dłużej niż 120 dni i mieszkają w ośrodkach masowego zakwaterowania, będą musieli zwrócić 50 procent przekazanych środków, ale kwota za jeden dzień nie powinna przekroczyć 40 złotych. Uchodźcy, którzy mieszkają w takich polskich ośrodkach dłużej niż 180 dni, będą musieli od maja 2023 r. płacić 75 proc. kosztów pomocy, ale nie więcej niż 60 zł dziennie.

Ale, jak w każdym prawie, są też wyjątki. Osoby niepełnosprawne i ich opiekunowie, dzieci, emeryci i renciści, kobiety w ciąży, osoby wychowujące dzieci do 1. roku, rodzice lub opiekunowie co najmniej trójki dzieci, a także inne osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej będą nadal otrzymywać bezpłatną pomoc po 120 dniach pobytu w Polsce.

Czy Ukraińcy otrzymają świadczenia socjalne w 2023 roku?

Planowane zmiany w specjalnej ustawie dla ukraińskich uchodźców w Polsce przewidują zawieszenie wszystkich płatności, jeśli uchodźca opuści Polskę. Jeśli Ukrainiec wyjedzie, musi wrócić do Polski w ciągu 30 dni, aby nie stracić specjalnego statusu, prawa do pomocy i płatności.

Czy warto ubiegać się o kartę pobytu?

Jeszcze na początku wojny na pełną skalę w specjalnej ustawie znajdował się zapis o specjalnych warunkach dla obywateli Ukrainy, zgodnie z którym musieli oni uzyskać pozwolenie na pobyt czasowy. Ale w znowelizowanej ustawie specjalnej, po jej uchwaleniu, te klauzule powinny zniknąć. Osoby, które przybyły do Polski po 24 lutego i zdołały znaleźć tu pracę lub zaczęły prowadzić inną działalność gospodarczą, mogą ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy od 1 kwietnia 2023 roku.

Należy jednak zauważyć, że innowacje w uzyskaniu zezwolenia na pobyt czasowy nie zmieniają ani nie anulują prawa do legalnego pobytu w Polsce dla Ukraińców, którzy uciekli przed wojną. Każdy, kto przekroczył granicę w związku z inwazją na pełną skalę, ma prawo przebywać w Polsce przez 18 miesięcy od 24 lutego 2022 roku, czyli do 24 sierpnia 2023 roku.

Jak będzie działać Diia.pl?

Jeszcze latem Polska oficjalnie poinformowała Komisję Europejską oraz kraje UE i strefy Schengen, że elektroniczny dokument dla uchodźców z Ukrainy Diia.pl jest oficjalnym dokumentem uprawniającym do legalnego pobytu w Polsce i umożliwia Ukraińcom podróżowanie zarówno do krajów UE, jak i krajów trzecich przez 90 dni ze 180 dni pobytu.

Teraz, po zmianach w specjalnej ustawie, proponuje się umożliwienie korzystania z Diia.pl jako zezwolenia na pobyt. Da to Ukraińcom możliwość wielokrotnego przekraczania polskiej granicy bez konieczności uzyskiwania wiz.

Legalizacja Ukraińców, którzy przybyli przed 24 lutego

Zmiany, które mają być wprowadzone do specjalnej ustawy, przewidują przedłużenie zezwolenia na legalny pobyt w Polsce także dla tych Ukraińców, którzy przybyli do Polski przed pełnowymiarową inwazją. Poprzednia wersja ustawy pozwalała na legalny pobyt do końca 2022 roku, natomiast zmiany przewidują, że zezwolenie na legalny pobyt zostanie przedłużone do 24 sierpnia 2023 roku.

Wsparcie finansowe dla przedsiębiorstw i samorządów

Korzyści z finansowego wsparcia dla przedsiębiorstw i samorządów powinny zostać przedłużone na cały przyszły rok. Samorządy otrzymają dodatkowe środki, wydzielone na organizację projektów edukacyjnych dla dzieci z Ukrainy. Planuje się przekazanie ponad 2 mld zł na Fundusz Pomocowy w 2023 r.

Opracowała: Anastazja Oleksijenko
Źródło: Nasz Wybór
Powyższy artykuł, którego autorem jest Anastazja Oleksijenko dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Fundacji Tygodnika Wprost. Utwór powstał w ramach zadania publicznego zleconego przez Prezesa Rady Ministrów. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji i o posiadaczach praw.
 

Pomoc Ukrainie

Projekt www.wprostukraine.eu został sfinansowany w kwocie 500 000 zł (słownie: pięćset tysięcy złotych złotych 00/100), co stanowi 78,51% wartości zadania publicznego, przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów w ramach zadania publicznego „Pomoc ukraińskim dziennikarzom i społeczności ukraińskiej w Polsce – popularyzacja wiedzy i budowanie świadomości społecznej uchodźców z Ukrainy”, realizowanego pod nazwą „ETAP 2 Projektu – Pomoc Ukrainie”. Całkowity koszt zadania publicznego stanowi sumę kwot dotacji i środków, wynosi łącznie 636 877 zł (słownie: sześćset trzydzieści sześć tysięcy złotych 00/100). Dotacja KRPM została udzielona na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Inicjatywa ufundowana przez Fundację Tygodnika WPROST w ramach programu: Pomoc ukraińskim dziennikarzom